Ambtenaar 2.0

Ambtenaar 2.0

Op 7 februari werd de jaarlijkse ambtenaar 2.0 dag gehouden in Lelystad. Ruim 550 ambtenaren (0,055% van totaal) – verspreid over Waterschap Zuiderzeeland, provincie Flevoland en gemeente Lelystad – dompelden zich onder in een oase van vernieuwde inzichten, voorspelbare en onvoorspelbare ontwikkelingen die op ons afkomen. Hoe acteren ambtenaren in een veranderende ´participatie´ samenleving en actiever wordende samenwerkingverbanden die meer en meer taken gaan overnemen? In een grootsgala aan workshops, lezingen en interactieve communicatie werden ervaringen met elkaar uitgewisseld.

Nederland heeft circa 1 miljoen ambtenaren verdeeld over 2.360 overheidswerkgevers. Per werkende Nederlander is dit 6,03%, in Duitsland 5,52% en in Engeland 9,56%. In Griekenland is dit maar liefst 25%. Ruim 170.000 ambtenaren werken voor 403 gemeenten. (bron bzk-2012). De komende jaren zal het aantal ambtenaren vanuit bezuinigingen, uitstroom (vergrijzing) en minder instroom sterk afnemen.

Vanuit nieuw samengestelde werkverbanden zal er meer vanuit participatie met burgers en ondernemers uitvoering van taken tot stand komen. Maar wat zijn eigenlijk die taken ? Waar dient de overheid zich wel of niet mee bezig te houden. Decennia´s lang dacht de overheid dat zij het alleenrecht had om taken voor burger en ondernemer vanuit monopolie uit te voeren – ´de overheid´ wist wel wat goed was voor de samenleving. Vele, vele taken, controles, regels, papieren rompslomp werden in het leven geroepen om ´alles´ maar strak te regisseren en onder controle te houden. Zouden burgers en ondernemers dan helemaal nergens toe in staat zijn?

De veranderingen binnen de overheid – in een steeds mondig wordende samenleving – vragen een andere invulling van het ´ambtenaren´ apparaat. Binnenkort zal de status van de ambtenaar veranderen en zal deze opgaan in die van iedere werknemer in Nederland. Deze zaken vragen ondermeer veranderingen op het gebied van houding en gedrag.

5 jaar geleden is het initiatief genomen voor het organiseren van de ambtenaar 2.0 dag. Maar wat is dat 2.0 nu eigenlijk, wat krijgt de burger en ondernemer hier nu meer of anders voor? Via web-, social media kanalen en uitvoering op straat zal de overheid burgers en ondernemers meer centraal stellen. Het ambtelijk apparaat gaat massaal de straat op, participeren in diensten via eigentijdse kanalen. Middels social media/webkanalen komt interactief het beleid voor morgen tot stand komen. Flexibel, open/transparant – tijd- (niet meer van 09:00 tot 16:00 uur) en plaatsonafhankelijk komen die taken, die enkel nog door gemeenten kunnen worden uitgevoerd, tot stand.

Het ´nieuwe´ werken – voor zover dit nog nieuw is – geeft een ieder handvatten om zelf antwoord te geven op de veranderingen van morgen. Daarbij speelt het digitaal – tijd- en plaatsonafhankelijk – delen van informatie een belangrijke rol. Met de hedendaagse technieken dienen we af te stappen van het ADIDAS netwerk. Een netwerk van waaruit je met sportschoenen aan grote hoeveelheden (vooral) papierendossiers, USB-sticks en andere informatiedragers worden rondgebracht. Grote hoeveelheden informatie worden van schakel naar schakel rondgepompt en in veelvoud overgetypt.

De nieuwe vraag naar andere dienstverlening vraagt om sturing op het uitvoeren van ketentaken – immers steeds meer taken worden door diverse partners uitgevoerd. Dit zal straks ook het geval zijn bij de nieuwe zorgtaken (de zogenaamde 3 decentralisaties) die op gemeenten afkomen. De opgave hierin en complexiteit van dit dossier vraagt om een nieuwe manier van werken – de ambtenaar 3.0 wordt geboren! Vanuit een samen te stellen ketenorganisatie zullen de zorgtaken een plek krijgen. Hierbij staat  het gezin centraal en met één aanpak, één dossier zal de zorgverlening vraaggericht tot stand komen.

De grote hoeveelheid hervormingen binnen de overheid vraagt een nieuwe manier van werken. Een flexibele manier van inzet over het geheel van overheidsketens. Niet binnen maar buiten, niet aanbod maar vraaggericht, niet vasthouden maar los laten, niet bureaucratisch maar slim en efficicient, niet afwachten maar lef tonen en doorpakken – kortom wie stapt in als ambtenaar 3.0 en koerst mee naar een vernieuwde overheid?

 

Henri van Ulsen

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.